Orta Doğu'da artan gerilim petrol ve tahvil piyasalarını etkiledi

Trive Yatırım'ın "Günün Piyasa Haritası" değerlendirmesinde, yeni haftaya jeopolitik risklerin yeniden fiyatlamaların merkezine oturduğu belirtilirken, hafta sonu boyunca ABD ile İran arasındaki çatışmanın Hürmüz Boğazı ekseninde belirgin şekilde tırmandığı aktarıldı.

Değerlendirmede, ABD ordusunun cumartesi günü savaş uçakları, insansız hava araçları ve savaş gemileriyle İran'a ait yaklaşık 140 askeri hedefi vurduğunu açıkladığı, İran'ın ise yaklaşık 50 füze ve insansız hava aracıyla Katar ve Umman'daki hedeflere yönelik saldırılar düzenlediği ifade edildi. Söz konusu askeri hareketliliğin geçen ay yürürlüğe giren ateşkes anlaşmasının bu yıl içindeki en ciddi sınavlarından birini oluşturduğu belirtilen değerlendirmede, dünya petrol arzının beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizliğin derinleştiği kaydedildi.

Raporda, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın pazar günü Hürmüz Boğazı'ndan geçiş yapan sivil ve ticari gemilere yönelik saldırı kapasitesini zayıflatmak amacıyla İran'a yeni bir saldırı dalgası başlattığını duyurduğu, açıklamada bu talimatın İran güçlerinden hesap sorulması amacıyla Başkan Donald Trump tarafından verildiğinin vurgulandığı aktarıldı.

Boğazın ticaret trafiğine açık olup olmadığı konusunda taraflar arasında uzlaşı bulunmadığı belirtilen değerlendirmede, İran Devrim Muhafızları'nın boğazı kapalı ilan ettiği, ABD tarafının ise geçişin serbest kalması yönündeki tutumunu sürdürdüğü ifade edildi. Bu belirsizliğin petrol sevkiyatı ve navlun maliyetleri üzerinden emtia ve enerji piyasaları açısından haftanın temel risk unsurlarından biri olduğu kaydedildi.

Raporda, Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemi sayısının pazar günü son beş haftanın en düşük seviyesine gerilediği ve boğazdan yalnızca altı geminin geçiş yaptığı belirtildi. Geçiş yapan tankerler arasında 2 milyon varil İran petrolü taşıyan çok büyük bir ham petrol tankeri ile yaklaşık 500 bin varil Kuveyt petrol ürünü yüklü başka bir tankerin bulunduğu, üç boş tankerin ise petrol yüklemek üzere Körfez'e giriş yaptığı aktarıldı. Tankerlerin büyük bölümünün geçiş sırasında konum sinyallerini kapattığı, hafta sonu boğaza giren herhangi bir sıvılaştırılmış doğalgaz tankerinin tespit edilmediği ifade edildi.

Değerlendirmede, sabah saatlerinde petrol vadeli işlemlerinin Hürmüz Boğazı'ndaki gerginliğin etkisiyle sert yükseldiği belirtilirken, Brent petrolün varil fiyatının 79,057 dolara çıkarak yüzde 4,05, WTI petrolünün ise 74,346 dolara yükselerek yüzde 4,09 değer kazandığı bildirildi.

Boğazın durumuna ilişkin taraflar arasındaki görüş ayrılığının sürdüğü aktarılan raporda, Trump'ın Hürmüz Boğazı'nın ticari gemi trafiğine açık olduğunu ifade ettiği, İran'ın ise daha önce onaylanmayan bir rotayı kullanan bir geminin vurulmasının ardından boğazı kapattığını ilan ettiği belirtildi. Bu belirsizliğin fiili trafiğe de yansıdığı ve pazar günü boğazdan yalnızca altı geminin geçtiği, bunun son beş haftanın en düşük seviyesi olduğu kaydedildi. Raporda, geçen ay imzalanan geçici anlaşmanın ardından küresel petrol arzının haziran ayında günlük 4,1 milyon varil arttığı, ancak üretimin halen savaş öncesi seviyenin günlük 9,4 milyon varil altında bulunduğu belirtilirken, boğazın yeniden açılmasını öngören anlaşmanın geleceğinin hafta sonu yaşanan saldırılarla birlikte yeniden belirsizlik kazandığı ifade edildi.

Petrol fiyatlarındaki yükselişin tahvil piyasasına da yansıdığı belirtilen değerlendirmede, faiz oranlarına duyarlı iki yıllık ABD Hazine tahvili getirisinin üç baz puan artışla yüzde 4,24'e çıkarak Şubat 2025'ten bu yana en yüksek seviyesine ulaştığı, 10 yıllık tahvil getirisinin ise üç baz puan artışla yüzde 4,59'a yükseldiği aktarıldı.

Bu gelişmelerin, bu hafta açıklanacak ABD tüketici ve üretici fiyat endeksleri ile Fed'in 27-28 Temmuz tarihlerindeki toplantısı öncesinde gerçekleştiği belirtilen raporda, İran'da yeniden yükselen gerilimin petrol fiyatları üzerinden Fed'in enflasyonla mücadele kapsamında faiz oranlarını yeniden artırabileceğine yönelik beklentileri güçlendirdiği kaydedildi.